+48 697 164 666

PON-PT 9-18

Dziedziczenie spadku w polskim prawie

1519
dziedziczenie spadku

Dziedziczenie spadku w polskim prawie

Dziedziczenie to proces przejścia ogółu praw i obowiązków przysługujących zmarłemu na spadkobierców, czyli osoby, którym przysługuje po spadkodawcy spadek. Dziedziczenie spadku może nastąpić w drodze dziedziczenia testamentowego, czyli na podstawie pozostawionego przez zmarłego testamentu, lub ustawowo, czyli na podstawie reguł opisanych w kodeksie cywilnym. Dziedziczenie ustawowe będzie miało miejsce, jeśli zmarły nie pozostawił testamentu lub jeśli testament okazał się nieważny. W niniejszym artykule omówiona zostanie tematyka procesu dziedziczenia od momentu otwarcia spadku do chwili jego przejścia na spadkobierców.

 

Spis treści:

  1. Dziedziczenie spadku po zmarłym – kto jest do niego uprawniony?
  2. Czy bliska osoba może zostać pominięta w testamencie?
    • Dziedziczenie spadku po zmarłym – wydziedziczenie
    • Uznanie za niegodnego dziedziczenia
  3. Jak zachować się w przypadku powołania do dziedziczenia spadku?
  4. Dziedziczenie spadku – dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika?

 

Dziedziczenie spadku po zmarłym – kto jest do niego uprawniony?

Dziedziczenie spadku po zmarłym może się odbyć na dwa sposoby i od tego zależy krąg osób uprawnionych do majątku zmarłego.

 

  1. Dziedziczenie testamentowe – jeśli spadkodawca pozostawił ważny testament, to ma on co do zasady pierwszeństwo przed regułami określonymi w kodeksie cywilnym i uprawnione do spadku są wskazane przez zmarłego w testamencie osoby. Polskie prawo spadkowe jednak nie przewiduje pełnej swobody w zakresie dysponowania majątkiem na wypadek śmierci, bowiem nawet w przypadku, gdyby testator (autor testamentu) nie chciał przekazać majątku najbliższym osobom (np. żonie, dzieciom), to mogą one mimo to dochodzić części spadku tytułem tak zwanego zachowku.
  2. W przypadku braku testamentu lub jego nieważności następuje dziedziczenie ustawowe, czyli dziedziczenie spadku na podstawie tzw. klas dziedziczenia określonych w polskim prawie cywilnym, zgodnie z którymi:
    • w pierwszej kolejności z ustawy do spadku powołane są dzieci i małżonek spadkodawcy – dziedziczą oni w częściach równych, ale część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku (czyli np. jeśli zmarły miałby małżonka i 5 dzieci, ¼ spadku pozostawiona zostaje dla małżonka, a pozostałą część dzielą między sobą dzieci; jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych (czyli wnukom zmarłego), przy okazji warto zaznaczyć, że nie dziedziczy małżonek pozostający w separacji,
    • w przypadku braku małżonka dziedziczą wszystko dzieci,
    • w przypadku braku zstępnych (potomstwa) spadkodawcy, obok małżonka powołani do spadku są jego rodzice, udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi 1/4 całości spadku,
    • w przypadku braku zstępnych i małżonka wszystko dziedziczą rodzice,
    • po rodzicach dziedziczy rodzeństwo zmarłego,
    • w przypadku braku powyższych – dziadkowie,
    • w przypadku braku powyższych – pasierbowie,
    • w ostatniej kolejności spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu (tzw. spadkobierca ostateczny). Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy znajdowało się zagranicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

 

dziedziczenie spadku

 

Czy bliska osoba może zostać pominięta w testamencie?

Osoby najbliższe zmarłemu mogą zostać przez niego pominięte w testamencie, jednak mimo tego przysługuje im roszczenie o tak zwany zachowek. Zachowek to rozwiązanie w polskim prawie spadkowym, które ma na celu zabezpieczenie interesów najbliższych osób spadkodawcy.

 

Zgodnie z art. 991. § 1 kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należy się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni, ⅔ wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału.

 

Jeśli więc bez uzasadnionej przyczyny dziecko lub małżonek zostaną pominięci w testamencie, mogą i tak dochodzić zachowku, jako części tego, co odziedziczyliby w przypadku dziedziczenia ustawowego. Przykład: Ojciec miał dwie córki jako jedyne spadkobierczynie. Majątek wynosił 200 tys. zł. Do całego majątku powołał jedną z córek, drugą bez uzasadnionej przyczyny pominął. Jest ona pełnoletnia i pracująca, może więc pozwać drugą córkę o zachowek w wysokości 50 tys. zł (powoła wartości udziału, który by jej przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, czyli połowa ze 100 tys. zł).

 

Są jednak dwie sytuacje, w których osoba najbliższa może zostać pozbawiona całkowicie prawa do dziedziczenia po zmarłym, tj. wydziedziczenie oraz uznanie za niegodnego dziedziczenia.

 

Dziedziczenie spadku po zmarłym – wydziedziczenie

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku, jeżeli uprawniony do zachowku:

 

  1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

 

Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu.

 

Uznanie za niegodnego dziedziczenia

Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego, jeżeli:

 

  1. dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy;
  2. podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności;
  3. umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego;
  4. uporczywie uchylał się od wykonywania wobec spadkodawcy obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem lub innym organem albo inną umową;
  5. uporczywie uchylał się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą, w szczególności wynikającego z władzy rodzicielskiej, opieki, sprawowania funkcji rodzica zastępczego, małżeńskiego obowiązku wzajemnej pomocy albo obowiązku wzajemnego szacunku i wspierania się rodzica i dziecka.

 

Spadkobierca niegodny zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

 

dziedziczenie spadku

 

Jak zachować się w przypadku powołania do dziedziczenia spadku?

W przypadku powołania do dziedziczenia polskie prawo przewiduje trzy możliwości:

 

  1. Przyjęcie spadku wprost – spadkobierca odpowiada za długi spadkowe całym majątkiem, zarówno spadkowym jak i swoim osobistym;
  2. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – spadkobierca odpowiada tylko do wysokości aktywów spadku ustalonych według spisu inwentarza, nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe własnym majątkiem;
  3. Odrzucenie spadku.

 

Osoba powołana do dziedziczenia powinna w terminie 6 miesięcy określić czy przyjmuje, czy odrzuca spadek. W przypadku braku złożenia takiego oświadczenia przyjmuje się, iż osoba taka przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

 

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku składa się przed sądem lub przed notariuszem. Można je złożyć ustnie lub pisemnie z podpisem urzędowo poświadczonym.

 

Dziedziczenie spadku – dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika?

Dziedziczenie spadku to bardzo istotny proces, zwłaszcza, że zgodnie z kodeksem cywilnym oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku nie może być odwołane. Oznacza to, że decyzję tę należy podjąć bardzo rozważnie, analizując wszelkie aspekty danej sprawy, bo z raz podjętej decyzji nie można się już wycofać. Z tego też powodu zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami, którzy pomogą Państwu podjąć właściwą i roztropną decyzję.

wróć do wpisów

Inne wpisy

sprawa spadkowa

13.04.2024

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 6 [name] => spadek [slug] => spadek [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 6 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 2 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 52 [name] => sprawa spadkowa [slug] => sprawa-spadkowa [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 52 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 53 [name] => testament [slug] => testament [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 53 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) ) #spadek #sprawa spadkowa #testament

Sprawa spadkowa

Sprawy spadkowe należą do najbardziej wymagających dziedzin, jakimi zajmuje się adwokat.

adwokat Rzeszów

14.03.2024

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 49 [name] => adwokat rzeszów [slug] => adwokat-rzeszow [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 49 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 50 [name] => dobry adwokat [slug] => dobry-adwokat [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 50 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 51 [name] => pomoc prawna rzeszów [slug] => pomoc-prawna-rzeszow [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 51 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) ) #adwokat rzeszów #dobry adwokat #pomoc prawna rzeszów

Adwokat Rzeszów

Dowiedz się, jakie cechy posiada dobry adwokat oraz do kogo zwrócić się o pomoc prawną w mieście Rzeszów!

podział majątku

24.02.2024

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 47 [name] => podział majątku [slug] => podzial-majatku [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 47 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 48 [name] => prawnik Rzeszów [slug] => prawnik-rzeszow [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 48 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 16 [name] => rozwód [slug] => rozwod [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 16 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 7 [filter] => raw ) ) #podział majątku #prawnik Rzeszów #rozwód

Podział majątku po rozwodzie

Podział majątku to ważny etap rozwodu. Na wstępie warto wyjaśnić, jakie są podstawowe sposoby uregulowania małżeńskiego ustroju majątkowego.

dziedziczenie spadku

14.02.2024

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 45 [name] => dziedziczenie spadku [slug] => dziedziczenie-spadku [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 45 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 46 [name] => prawo spadkowe [slug] => prawo-spadkowe [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 46 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 6 [name] => spadek [slug] => spadek [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 6 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 2 [filter] => raw ) ) #dziedziczenie spadku #prawo spadkowe #spadek

Dziedziczenie spadku w polskim prawie

Dziedziczenie spadku może nastąpić w drodze dziedziczenia testamentowego, czyli na podstawie pozostawionego przez zmarłego testamentu, lub ustawowo.

zmiany w prawie karnym

18.01.2024

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 43 [name] => nowe przepisy [slug] => nowe-przepisy [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 43 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 42 [name] => zmiany w prawie [slug] => zmiany-w-prawie [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 42 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 44 [name] => zmiany w prawie karnym [slug] => zmiany-w-prawie-karnym [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 44 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) ) #nowe przepisy #zmiany w prawie #zmiany w prawie karnym

Zmiany w prawie karnym

Z tego artykułu dowiesz się, jakie najważniejsze zmiany w prawie karnym i prawie wykroczeń już obowiązują lub niedługo zaczną.

alimenty na dziecko

12.01.2024

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 39 [name] => alimety [slug] => alimety [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 39 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 41 [name] => kto płaci alimenty [slug] => kto-placi-alimenty [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 41 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 40 [name] => opieka nad dzieckiem [slug] => opieka-nad-dzieckiem [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 40 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) ) #alimety #kto płaci alimenty #opieka nad dzieckiem

Alimenty na dziecko – kto powinien płacić, w jakiej wysokości i jak długo?

W tym artykule znajdziesz kluczowe informacje związanie z tematem, jakim są alimenty na dziecko: kto jest zobowiązany do płacenia, od czego zależy ich wysokość i jak długo taki obowiązek może trwać.

orzekanie przy rozwodzie

22.12.2023

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 36 [name] => orzekanie przy rozwodzie [slug] => orzekanie-przy-rozwodzie [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 36 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 16 [name] => rozwód [slug] => rozwod [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 16 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 7 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 37 [name] => separacja [slug] => separacja [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 37 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) ) #orzekanie przy rozwodzie #rozwód #separacja

Orzekanie sądu przy rozwodzie – co warto wiedzieć?

Niniejszy artykuł stanowi omówienie niejako „w pigułce” zakresu spraw, jakie obejmuje orzekanie przy rozwodzie przez sąd.

rozwód Rzeszów

18.12.2023

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 16 [name] => rozwód [slug] => rozwod [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 16 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 7 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 18 [name] => rozwód rzeszów [slug] => rozwod-rzeszow [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 18 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 14 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 38 [name] => sprawa rozwodowa [slug] => sprawa-rozwodowa [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 38 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 1 [filter] => raw ) ) #rozwód #rozwód rzeszów #sprawa rozwodowa

Rozwód Rzeszów – wszystko co musisz wiedzieć

Dowiedz się najważniejszych informacji na temat, jakim jest rozwód oraz do jakich instytucji się udać w tej sprawie, jeśli mieszkasz w mieście Rzeszów.

Profesjonalna obsługa prawna firm

17.10.2023

Array ( [0] => WP_Term Object ( [term_id] => 13 [name] => adwokat [slug] => adwokat [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 13 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 21 [filter] => raw ) [1] => WP_Term Object ( [term_id] => 24 [name] => działalność [slug] => dzialalnosc [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 24 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 3 [filter] => raw ) [2] => WP_Term Object ( [term_id] => 23 [name] => jdg [slug] => jdg [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 23 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 2 [filter] => raw ) [3] => WP_Term Object ( [term_id] => 11 [name] => kancelaria adwokacka [slug] => kancelaria-adwokacka [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 11 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 28 [filter] => raw ) [4] => WP_Term Object ( [term_id] => 25 [name] => majątek [slug] => majatek [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 25 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 4 [filter] => raw ) [5] => WP_Term Object ( [term_id] => 14 [name] => mecenas [slug] => mecenas [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 14 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 3 [filter] => raw ) [6] => WP_Term Object ( [term_id] => 12 [name] => prawnik [slug] => prawnik [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 12 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 10 [filter] => raw ) [7] => WP_Term Object ( [term_id] => 20 [name] => radca prawny [slug] => radca-prawny [term_group] => 0 [term_taxonomy_id] => 20 [taxonomy] => tagi [description] => [parent] => 0 [count] => 2 [filter] => raw ) ) #adwokat #działalność #jdg #kancelaria adwokacka #majątek #mecenas #prawnik #radca prawny

Profesjonalna obsługa prawna firm — dlaczego warto inwestować w usługi prawnika korporacyjnego?

Współczesny świat biznesu jest pełen wyzwań, a jednym z nich jest obsługa prawna podmiotów gospodarczych.

Praca zdalna a prawo pracy

W związku z dynamicznym wzrostem popularności formy pracy zdalnej i pracy hybrydowej prawo pracy doświadcza licznych zmian. Możliwość wykonywania pracy zdalnej niesie za sobą liczne korzyści, ale...

Masz pytania? Zastanawiasz się czy możemy Ci pomóc?

Koniecznie daj nam znać - zadzwoń lub napisz!

    Rodzaj sprawy

    W jakim obszarze potrzebujesz pomocy?

    W jakiej formie prowadzisz biznes?

    Na jakim etapie jesteś?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    W której branży planujesz rozwijać swój biznes?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    Czy posiadacie wspólne małoletnie dzieci?

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie.

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie.

    W jakim zakresie doznałeś strat?

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie.

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie.

    W jakiej sprawie potrzebujesz pomocy?

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie.

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie

    Opowiedz nam o Twojej sprawie - razem znajdziemy najlepsze rozwiązanie

    Jeszcze tylko jeden krok...

    Zostaw nam swoje dane, żebyśmy mogli się z Tobą skontaktować i przedstawić najlepsze rozwiązanie dopasowane do specyfiki sprawy.

    Na zgłoszenie odpowiemy w ciągu najbliższego dnia roboczego.




    Kancelaria Kawalec - formularz zgłoszeniowy

    Potrzebujesz pomocy prawnej?

    Jesteśmy tu po to, żeby Ci pomóc

    Wypełnij krótki formularz