Ile powinny wynosić alimenty na dziecko? Od czego zależy ich wysokość? Czy istnieje coś takiego jak minimalne alimenty? Jakie kwoty alimentów orzekają sądy w 2025 roku? Na te, jak i wiele innych pytań, znajdziesz odpowiedzi w niniejszym artykule, zapraszamy do zapoznania się.
Na wstępie warto doprecyzować, czym są alimenty. Podstawową funkcją obowiązku alimentacyjnego jest zabezpieczenie egzystencji osób uprawnionych. W przypadku zaś osób, w tym dzieci, które nie mogą się utrzymać własnymi siłami, rolą tego obowiązku jest także zabezpieczenie środków wychowania. Instytucja alimentacji ma więc zapewnić rodzinie środki materialne niezbędne do jej prawidłowego funkcjonowania. Sąd rozwodowy z urzędu orzeka o tym, w jakiej wysokości każdy z małżonków ma obowiązek ponosić koszty utrzymania i wychowania wspólnego dziecka.
Spis treści:
Z wszelkich prawnych regulacji dotyczących obowiązków alimentacyjnych, alimenty na dziecko posiadają szczególne przepisy, stawiające w wyjątkowo korzystnej sytuacji dziecko. Obowiązek alimentacyjny dotyczy zarówno dzieci urodzonych w małżeństwie, jak i tych, których rodzice nie są w związku małżeńskim. Niezależnie więc od stosunku łączącego rodziców dziecka – są oni zobowiązani do ponoszenia kosztów jego utrzymania. Alimenty na dziecko obejmują również dziecko adoptowane – w przypadku przysposobienia (adopcji) pełnego i całkowitego obowiązek ten dotyczy ,,nowych” rodziców, czyli przysposabiających, ustają natomiast wszelkie więzi z rodziną naturalną. Przy przysposobieniu niepełnym obowiązek alimentacyjny nie wyłącza naturalnych rodziców.
Nie ma określonego przez prawo wieku dziecka, do którego trwa obowiązek alimentacyjny, nieprawdą jest powszechnie powielane stwierdzenie, że trwa do 18. lub 25. czy 26. roku życia. Zgodnie z art. 133. § 1. kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Oznacza to, iż alimenty na dziecko należy płacić dopóty, dopóki nie osiągnie ono samodzielności, tzn. dopóki nie zdobędzie odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Rodzice muszą ponosić nakłady na utrzymanie dziecka nawet po ukończeniu przez nie 18. roku życia, jeśli nadal zdobywa takie kwalifikacje, na przykład studiuje na uczelni wyższej, pod warunkiem, że wykorzystuje ten czas rzeczywiście na naukę. Z drugiej strony, obowiązek alimentacyjny może ustać nawet wcześniej niż z chwilą osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, gdy uzyskało już ono zawód. Zgodnie jednak z przytoczonym wyżej artykułem okolicznością ograniczającą lub wyłączającą alimenty na dziecko ze strony rodziców jest to, że dziecko osiąga wystarczające własne dochody.
Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Chodzi tu o takie sytuacje, w których pełnoletnie dziecko na przykład zaniedbuje naukę czy nie podejmuje starań w celu rozpoczęcia pracy zarobkowej.
O zwolnieniu z alimentów rozstrzyga sąd.
Osobie niepłacącej alimentów grożą nawet kary przewidziane przez kodeks karny, taka osoba podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności aż do lat 2.
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dziecko ma prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, niezależnie od tego czy rodzice żyją wspólnie, czy w rozłączeniu. Rodzice nie są jednak zobowiązani do dawania dziecku, które się usamodzielnia, szczególnego wyposażenia, na przykład zapewnienia mu mieszkania, zakupu samochodu itp. Ciąży na nich natomiast obowiązek udzielania dziecku pomocy w granicach swoich możliwości.
Alimenty na dziecko obciążają oboje rodziców, natomiast każde z nich obowiązane jest płacić je w granicach swoich możliwości zarobkowych i majątkowych. Jeśli jedno z rodziców takich możliwości nie ma, cały ciężar spada na drugiego rodzica. Warto tutaj jednak wyraźnie podkreślić, iż sąd, ustalając wysokość alimentów, bierze pod uwagę możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców, więc nawet gdyby rodzic w czasie orzekania był bezrobotny, zawiesił działalność gospodarczą czy zdaniem drugiego małżonka ukrywał dochody – wciąż sąd może orzec alimenty na dziecko na podstawie tego, jakie małżonek ma możliwości zarobkowe, w oparciu o jego kwalifikacje, wykształcenie, doświadczenie itp. Z jednej strony o wysokości alimentów decydują więc dochody lub możliwości dochodowe małżonka. Z drugiej strony wpływają na ich wysokość wydatki, jakie należy na dziecko ponosić, co zależy m.in. od miejsca zamieszkania, liczby dzieci, wieku itd. Przykładowo można argumentować, iż wraz z wiekiem dzieci wzrastają wydatki na odzież, jedzenie, przedszkole/szkołę, rekreację, wypoczynek itp., gdyż są one nierozerwalnie związane z bardziej intensywnym rozwojem dziecka.
Jeśli jeden z rodziców, sprawujący faktyczną opiekę nad dzieckiem, pozywa drugiego o alimenty na dziecko, wyliczając i uzasadniając ich wysokość, może wziąć pod uwagę m.in. wydatki związane z mieszkaniem, utrzymaniem dziecka, edukacją, dbaniem o zdrowie, dodatkowymi zajęciami, czy wyjazdami dziecka.
Jak wynika z powyższych informacji na wysokość alimentów wpływa bardzo wiele czynników, co powoduje, że miesięczne kwoty alimentów mogą wahać się najczęściej od kilkuset złotych do kilku tysięcy. Czy w 2025 r. istnieją jakieś minimalne alimenty, które powinien orzec sąd? Polskie przepisy prawne nie określają czegoś takiego jak minimalna wysokość alimentów, jednak jeśli chodzi o alimenty na dziecko w 2025 r., to można stwierdzić, że niektóre sądy przyjmują niepisaną zasadę nieorzekania alimentów niższych niż 500 zł. Warto wskazać, że nie jest to jednak oficjalna reguła, a raczej pewna praktyka orzecznicza.
Dodatkowo należy zaznaczyć, że o ile minimalne alimenty nie istnieją, to z drugiej strony rodzice nie mogą uchylić się od alimentów całkowicie – są zobowiązani podzielić się z dzieckiem nawet najskromniejszymi dochodami.
A co jeśli rodzic nie płaci nawet minimalnych alimentów? W przypadku bezskutecznej egzekucji alimentów od jednego z rodziców i trudnej sytuacji dochodowej rodzica opiekującego się dzieckiem, rodzic sprawujący opiekę może ubiegać się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Warto wspomnieć, że w grudniu 2024 r. weszły w życie przepisy, które po raz pierwszy od 2008 roku podniosły wysokość maksymalnego świadczenia z funduszu alimentacyjnego i to o 100% – z 500 zł do 1000 zł.
Jak wskazaliśmy Państwu w niniejszym artykule, o ile nie istnieją minimalne alimenty na dziecko, to ich wysokość może być bardzo różna i wpływa na nią wiele rozmaitych czynników. Miesięczna kwota alimentów determinuje często poziom życia dziecka na wiele lat, kluczowych przecież dla jego rozwoju, dlatego warto solidnie przygotować się do sprawy sądowej o alimenty. W razie potrzeby zapraszamy do kontaktu z naszymi adwokatami z Kancelarii Kawalec – od lat specjalizujemy się w sprawach o alimenty, posiadamy bogate doświadczenie w tej branży i zawsze walczymy o jak najbardziej satysfakcjonujący dla klienta rezultat.
Zapraszamy do kontaktu: +48 697 164 666